ULS Alta Baronia

locandina de Giorgio Rusta

Lodè, su 21 de santandria de su 2011

Benebènnidos a totus.

In antis de cumintzare chèrgio torrare gràtzias a totus sos chi sunt leende parte custu sero a custu cunvegnu, a Bachis Bandinu, a sos reladores, a sos amministradores de sas biddas acurtzu e mescamente a s’On. Milia, pro èssere bènnidos inoghe a Lodè.

Custu cunvegnu est pro Lodè e pro totu sa Baronia un’orgòlliu e fintzas un’oportunidade manna: damus a custu territòriu una visibilidade de importu e s’ocasione pro èssere su promotore de una polìtica linguìstica a livellu regionale.

S’idea de su cunvegnu “Limbas de Sardigna e polìtica linguìstica”  est nàschida a pustis aère lèghidu su libru de Bachisio Bandinu “Pro s’indipendèntzia”: pro custu motivu su cunvegnu s’at a abèrrere cun sa presentada de su libru suo. In custa òpera s’agatant paritzos indicos, polìticos e sotziales, chi podent mustrare su caminu a arrèsonos subra s’identidade, su cuntzetu de natzione sarda, autonomia e adòbiu/atapada intre de cultura locale e cultura globale. Sa limba sarda est pro Bandinu unu de sos problemas prus traballosos chi sa polìtica sarda devet isòlvere: isse iscriet chi “sa chestione de sa limba pertenet a sa polìtica, mancari si chirchet de la tancare in sos trettos cuatos de sa cultura. Polìtica est sa chestione ca est limba de su pòpulu sardu, attrogata dae milli annos, innantis puru de s'italianu. In sa limba sua su pòpulu sardu at faeddatu s'istoria sua, sa vita ei sa morte, su travàgliu ei sa 'esta, sa religione e su dirittu, su cantu e sa poesia, sa dependèntzia e sa rebbellia. Si potet narrer chi su pòpulu 'enit faeddatu dae sa limba, chi nne format su caràttere e sas intragnas.” In prus issu annanghet chi “cherimus chi sas limbas ufitziales in Sardigna sian duas: su sardu e s'italianu. Sas provas de imparu in duas limbas fattas in s'iscola materna e in sas elementares an datu fruttu e profettu. Sos pitzinnos, a jocu, imparaian sardu italianu e ingresu.”

A sa dimanda a ite serbit sa limba sarda issu respundet: “servit pro faeddare su tempus nostru ind unu modu singulare chi non currisponnet a nessun'àttera limba. Su munnu si potet faeddare in tantas limbas: una est sa nostra, est una ricchesa in prus, ma diat esser bellu a lu faeddare in metas limbas, su ditzu narat: metas limbatzos, sapitoria.”

Inoghe in Baronia, paris che a su bonu de su territòriu de sa Provìntzia de Nùgoro, amus sa fortuna de aère su prus artu tassu de gente chi faeddat in sardu, fintzas intre de sas levas noas. Ma fintzas a cando amus a tènnere custa “fortuna”? Su cunvegnu naschet duncas pro chircare de cumprèndere s’importu e su ruolu chi cherent dare a sa limba sas istititutziones e sos partidos in sa sotziedade tzivile sarda de su XXI sèculu. Issos devent dare una resposta crara e forte ca si nono sa limba sarda dae inoghe a pagu tempus no at a èssere prus faeddata.

“Limbas de Sardigna e polìtica linguìstica”  naschet cun s’idea de èssere un’adòbiu intre de sas partes sotziales: gente amantiosa de sa limba sarda, partidos, amministradores, operadores linguìsticos e s’Assessore Regionale a sa Cultura.

Sa presèntzia de sos rapresentantes de sos partidos polìticos, in custa assemblea serbit ca issos devent nàrrere cale est sa lìnia polìtica de cadaunu: a dae in antis de sa gente issos devent nàrrere a manera crara ite cherent fàghere pro sa limba sarda. Sunt sos partidos polìticos difatis a dare sos indicos chi a pustis sos governos (regionale e natzionale) devent ischire atuare. Inoghe sos partidos devent respòndere a una dimanda simple: cherides su sardu che a una limba ufitziale?

Sos responsàbiles de sos ufìtzios provintziales (Mariantonietta Piga, Giovanna Tuffu e Nicola Cantalupo) devent imbetzes contare su traballu in limba sarda e pro sa limba sarda chi cada die faghet s’operadore, ma tocat fintzas chi content sas dificultades chi issos tenent a traballare in custu setore.

A s’On. Milia, in  su ruolu istitutzionale suo de super-partes, at a tocare imbetzes respòndere a sas dimandas de s’assemblea e a l’agiornare subra de sa polìtica linguìstica chi s’Assessoradu suo e su guvernu regionale sunt chirchende de atuare.

S’ispera e s’augùriu est chi custu cunvegnu siat unu indicu de profetu pro pigare totus paris s’àndala giusta.

 de Angelo Canu©

Su 18 de maju de su 2012 in sa sala de su consìgiu de Lodè b'at istada sa presentada de su libru "Spaghettino". In sa manifestatzione, ammanitzada dae sa biblioteca de sa Comuna de Lodè, cun s'agiudu de s'Ufìtziu de sa Limba Sarda e de su CEAMAL de Sant'Anna, sos reladores sunt istados s'autore de su libru, Lino Depalmas, Luciano Piras e sa dutoressa Franca Addis, chi sunt istados ghiados dae Angelo Canu. In totu sa presentada, francu cando at faeddatu sa dutora (ma chi at prumissu chi a s'àtera borta at a chircare de faeddare in sardu!!!), sa limba opitada est istada sa sarda.

Su libru est iscritu in duas limbas (italianu e tedescu) e dae inoghe a pagu tempus at a èssere iscritu fintzas in sardu, chi at a èssere annantu paris cun s'inglesu. S'autore at però chèrfidu nàrrere deretu chi sos testos iscritos dae issu sunt totus contos pensados e iscritos in sardu e a pustis bortados in àteras limbas.

S'est faeddatu de su bene manigare, de salude, de preventzione, de didàtica e de limbas. Unu misturu de temas bene agradèschidos dae sa gente bènnida a ascurtare.

Lino, pro agabbare e pro mustrare comente si faghent sos laboratòrios chi at imbentadu, at contadu e cantadu sos testos, acumpangiadu dae una chiterra, unu bassu e una bateria sonados dae pitzinnos de sa bidda.

MADRID, su 23 de làmpadas,

Salon de Actos, Istitutu Italianu de Cultura

dae sas ore 11 de su mangianu a sas 18 de su sero

Adòbiu Internatzionale

  “CADA DIE LIMBA, TRASSAS DE COMUNICATZIONE”

pro connòschere e aprofundire s'isparghidura de sa Limba Sarda, in Sardigna e in su Mundu.

Sa manifestatzione est finantziada dae s'Assessoradu a sa Cultura, Setore de sa Limba Sarda de sa Regione Sardigna.

Ant a leare parte a s'Adòbiu: Angelo Canu,  Mario Antioco Sanna, Francesco Cheratzu (Ed. Condaghes), Xavier Frias Conde (Romania Minor), Michele Ladu, Cristina Maccioni (Rai Sardigna), Mariantonietta Piga (Tele Nuoro), Giacomo Serreli (Videolina). Pro sa Regione Sardigna: Pepe Coròngiu, Cristiano Becciu. Cumbidados a s'Adòbiu fintzas s'Assessore a sa Cultura e s'Assessore a su Traballu.

S'Adòbiu at a agabbare cun su faeddu a sa sola (monòlogu) “BACHISIO SPANU”, in Limba Sarda, de s'atore nugoresu Giovanni Carroni. 

Fotos de Sergio Secci

Meda bortas s'intendet faeddare de tutela de sas limbas de minoria, ma si bi damus cara bene est prus a paràulas chi non in sa realidade.

Cada die bidimus e/o leghimus atacos a sa limba sarda, a sa dignidade e a s'impreu suo in àmbitu ufitziale, mancari bi siant una Carta Europea de sas Limbas de Minorias, una lege de s'Istadu Italianu (sa 482/99) e una lege regionale (sa 26/97) chi la tutelant.

S'ùrtimu atacu est friscu friscu: s'ANAS, s'ente chi gestit sa retza istradale e autoistradale de s'Italia, at dimandadu, o mègius at cumandadu, a sa Comuna de Pasada de nde bogare sos cartellos istradales in ue b'at iscritu PASADA, ca "i cartelli posti sulle strade statali, recanti indicazioni non in italiano sono fuori norma".

Pasada (o Thiniscole, Garteddi e gai a sighire) podent èssere iscritos emmo, ma cun una deroga ebbia: "che il cartello venga sostituito con il toponimo del paese scritto su sfondo marrone, come per le indicazioni turistiche"

Su sìndigu de Pasada, Roberto Tola, at giai fatu ischire chi sos cartellos in ue sunt ant a istare e chi a bisu suo mustrare, o pensare ebbia, chi su nùmene in sardu siat de paragonare a unu nùmene turìsticu est unu fatu de una gravidade manna.

Custa nota est pro fàghere a manera de dare ischitu a canta prus gente chi atacos a sa limba sarda sunt benende dae medas cugiones, fintzas dae sos chi sunt prus a sa cua. Signale chi sa limba sarda est creschende e chi est dende semper prus anneu a sos inimigos suos...

SA COMUNA DE LODE'

BIBLIOTECA COMUNALE

 in un'adòbiu nou subra

SALUDE E PREVENTZIONE

PRESENTAT

SPAGHETTINO

(sardu, italianu, tedescu)

nde ant a faeddare

Lino Depalmas, autore

Luciano Piras, giornalista

Intervennet

dr.ssa Franca Addis:Dieta mediterrànea. Sa salude: una manera de bida

Ghiat Angelo Canu

Chenàbura,

 su 18 de maju de su  2012

Sala de su consìgiu a sas 17.00

Biblioteca Comunaletel. 0784898018 int. 8                  

 agiudant su 

CEAMAL

Ufìtziu de sa Limba Sarda 

Assessoradu a sa Cultura